Ahoj, szczury lądowe! Jak zacząć przygodę na falach?

Woda pokrywa większość naszej błękitnej planety, a ponadto oddziela od siebie wielkie kontynenty. Właśnie dlatego ludzie od zawsze mieli jeden ogromny problem – jak przedostać się na drugą stronę bez zamoczenia stóp? Samoloty są wprawdzie szybkie, jednak za jednym razem zabiorą zbyt mało paczek z żelkami. Samochody i pociągi potrzebują z kolei dróg oraz torów, których przecież nie zbudujemy na dnie oceanu! Dlatego człowiek musiał wymyślić coś, co uniesie się na falach. Wyciągamy kotwicę i ruszamy! Zobaczcie nasz najnowszy film na kanale Naukowa Karuzela, w którym Ziemowit oraz straszliwy Kapitan Żelek bez Brody przejmują stery!

Zanim po morzach zaczęły pływać gigantyczne jednostki, wszystko zaczęło się tysiące lat temu od… zwykłej kłody drewna! Pewnego dnia praczłowiek zauważył, że powalone drzewo unosi się na wodzie, wskoczył na nie i tak odbył swój pierwszy rejs. Później ludzie wpadli na pomysł, żeby związać ze sobą kilka pni – w ten sposób powstała tratwa. Następnie, aby było wygodniej i bezpieczniej, zaczęto drążyć środek pnia, tworząc pierwsze dłubanki. Ponieważ machanie wiosłami na długich dystansach było potwornie męczące, wymyślono żagiel, który łapał wiatr. To właśnie na szybkich żaglowcach pływali dawni piraci, goniąc wielkie galeony pełne skarbów! Wiatr bywał jednak kapryśny, dlatego ponad 200 lat temu na statkach zamontowano wielkie piece i silniki parowe, a dzisiaj morskie olbrzymy napędzane są potężnymi silnikami spalinowymi lub nawet atomowymi!

Dlaczego statki pływają, chociaż ważą tysiące ton?

Kiedy wrzucicie do wody mały kamyk, ten od razu robi “chlup!” i idzie prosto na dno. Dlaczego statki pływają, skoro są zbudowane z superciężkiej stali i ważą tysiące ton?W naszym filmie Żelek też miał z tym wielki problem naukowy! Na szczęście Ziemowit szybko przyszedł z pomocą. Odpowiada za to pewne mądre prawo fizyki, które dawno temu odkrył grecki uczony Archimedes – nazywamy je prawem wyporu.

Jak działa prawo wyporu Archimedesa (i czy pomaga w jedzeniu powietrza)?

Kamyk tonie, ponieważ jest zbity i pełny w środku. Statek natomiast, mimo że jest ze stali, w środku jest właściwie pusty! Znajdują się tam kajuty, korytarze i silniki, ale przede wszystkim – ogromna ilość powietrza. Statek ma kształt wielkiej miski. Kiedy kładziemy go na wodzie, ta stalowa miska rozpycha mnóstwo wody na boki. Woda bardzo chce wrócić na swoje miejsce, w rezultacie czego naciska na dno statku od dołu i wypycha go do góry! Statek zanurza się tak długo, aż wypchnie dokładnie tyle wody, ile sam waży. Dopóki woda nie naleje się do środka, nasz stalowy gigant jest całkowicie bezpieczny. Żelek po tej lekcji postanowił zjeść przed wyjściem na basen podwójną porcję powietrza na śniadanie, żeby stać się niezatapialnym – ale Wy lepiej po prostu obejrzyjcie nasz film i zobaczcie, jak to działa na animacji!

Morskie giganty, pływające miasta i statek, który staje na głowie!

Skoro już wiemy, dlaczego statki pływają, sprawdźmy, jakie olbrzymy możemy spotkać dzisiaj na oceanach. W naszym wideo przyglądamy się prawdziwym gigantom oraz jednemu całkowitemu dziwakowi:

• Kontenerowce – wyglądają jak pływające prostokąty ułożone z tysięcy kolorowych klocków Lego! Te klocki to tak naprawdę wielkie metalowe skrzynie. Zdziwicie się, ale większość rzeczy w Waszych domach – zabawki, komputery, ubrania, a nawet owoce – przypłynęła do nas właśnie w takich kontenerach. Bez nich sklepy świeciłyby pustkami!
• Tankowce – zamiast skrzyń mają w swoich wielkich brzuchach gigantyczne zbiorniki, w których przewożą płyny, na przykład ropę naftową na paliwo do samochodów.
• Wycieczkowce – to prawdziwe pływające miasta! Są tak ogromne, że na pokładzie mają baseny ze zjeżdżalniami, kina, boiska do koszykówki, parki z prawdziwymi drzewami i oczywiście… budki z lodami! Kiedy Żelek o tym usłyszał, natychmiast rzucił pirackie życie i zapragnął zostać turystą.
• Lodołamacze – nie, wbrew nadziejom Żelka te statki nie jedzą lodów śmietankowych! To prawdziwi morscy twardziele z dalekiej północy. Mają specjalnie wzmocniony, zaokrąglony dziób, którym wjeżdżają na gruby lód morski i łamią go swoim ogromnym ciężarem, robiąc drogę dla innych statków.
• Statek badawczy FLIP – to amerykański statek, który z daleka wygląda jak kij, a na miejscu badań… staje na głowie! Naukowcy wpuszczają wodę do zbiorników na jednym końcu, przez co statek obraca się pionowo i chowa aż 90 metrów pod wodą! Nad falami sterczy tylko dziób. Dzięki temu statek w ogóle się nie kołysze, a w środku wszystko jest tak zaprojektowane, że po obrocie niektóre drzwi stają się klapami w podłodze!

Pięć słoni na łańcuchu i morska prędkość – ciekawostki z pokładu

W filmie czeka na Was jeszcze więcej niesamowitych faktów! Dowiecie się z niego między innymi, dlaczego na morzu prędkości nie mierzy się w kilometrach na godzinę, tylko w węzłach. Wszystko przez dawnych marynarzy, którzy wyrzucali za burtę linę z zawiązanymi supłami i liczyli, ile takich węzłów ucieknie do wody! Ponadto sprawdzicie, jak zatrzymuje się statek, który przecież nie ma hamulców. Używa do tego kotwicy (największe ważą tyle, co pięć dużych słoni!) oraz potwornie ciężkiego łańcucha, który kładzie się na dnie i ciągnie kotwicę tak, aby jej ostre ramiona mocno wbijały się w piasek.

Zobaczycie także, jak działają latarnie morskie, które w nocy i we mgle ostrzegają przed skałami, oraz poznacie całą drużynę pracującą na statku – od najważniejszego kapitana, przez oficerów na mostku i mechaników głęboko w maszynowni, aż po marynarzy dbających o pokład pod czujnym okiem bosmana.

Wskakujcie na pokład i koniecznie obejrzyjcie cały odcinek z Ziemowitem i Żelkiem! A zanim sami wybierzecie się nad wodę, pamiętajcie o najważniejszym – woda to potężny żywioł, dlatego zawsze zakładajcie kamizelkę ratunkową, nawet na małej łódce! Rodziców i małych odkrywców zapraszamy również do pobrania darmowych kart pracy, które czekają na naszej stronie pod filmem. Do zobaczenia!