Tornado – poznaj najbardziej niszczycielskie zjawisko pogodowe
Wyjrzyjcie za okno! Jaka dzisiaj u was jest pogoda? Słońce, deszcz, a może wiatr? Pogoda bywa piękna i spokojna, ale natura potrafi pokazać swoje drugie, znacznie groźniejsze oblicze. Mówimy wtedy o ekstremalnych warunkach pogodowych. W najnowszym filmie na kanale Naukowa Karuzela bierzemy pod lupę jedno z najbardziej fascynujących i niebezpiecznych zjawisk na naszej planecie. Czas porozmawiać o tornadach!
Jak powstaje tornado?
Zanim zrozumiemy, czym jest tornado, musimy wiedzieć, co dzieje się na niebie. Powietrze wokół nas jest w ciągłym ruchu. Gorące masy powietrza są lekkie i pędzą do góry, podczas gdy zimne – ciężkie – opadają. Gdy te dwie masy spotykają się z ogromną siłą w letnie dni, powstaje potężna burza, zwana superkomórką burzową.
Wewnątrz takiej chmury wiatry wieją z różnych kierunków i z różną prędkością, co sprawia, że powietrze zaczyna się kręcić. Przypomina to lejek, który tworzy się podczas spuszczania wody w wannie. Gorące powietrze, pędzące szybko ku górze, chwyta ten wir i rozciąga go od chmury aż do samej ziemi. Tak właśnie rodzi się tornado.
Skala Fujity – jak mierzymy siłę tornada?
Czy wiecie, że tornada mają swoją własną miarę siły? Naukowcy używają do tego ulepszonej skali Fujity (od EF0 do EF5). Co ciekawe, ta skala nie zależy wyłącznie od prędkości wiatru. Badacze przyglądają się przede wszystkim zniszczeniom, jakie zjawisko pozostawiło po sobie.
- EF0: Najsłabsze tornada, które łamią gałęzie i przewracają śmietniki.
- EF5: Prawdziwa apokalipsa, w której wiatr przekracza 320 km na godzinę, zrównując z ziemią domy i wyrywając drzewa z korzeniami.
W filmie tłumaczymy również, dlaczego słynne tornado w Reno, mimo wiatru o prędkości 500 km na godzinę, zostało sklasyfikowane jako EF3. Odpowiedź kryje się w sile zniszczeń – ponieważ tornado przeszło głównie przez puste pola, nie było czego niszczyć!
Czy w Polsce występują tornada?
Choć najbardziej znana jest amerykańska “Aleja Tornad” – gdzie zderzają się gorące powietrze znad Zatoki Meksykańskiej z zimnym znad Kanady – trąby powietrzne zdarzają się również w naszym kraju. W Polsce notujemy kilkanaście takich zjawisk rocznie. Są one zazwyczaj słabsze od tych amerykańskich, ale wciąż mogą być niebezpieczne. Warto wspomnieć o potężnej trąbie, która w 1931 roku przeszła przez Lublin, niszcząc nawet murowane budynki.
Łowcy burz i inne ciekawostki
Więcej o fizyce zjawisk pogodowych, zachowaniu wiatru oraz pracy nieustraszonych łowców burz dowiecie się z naszego najnowszego filmu. Opowiadamy w nim o tym, jak powstają trąby wodne oraz jak dźwięk nadciągającego tornada przypomina pędzący pociąg towarowy.
Zrozumienie działania natury to pierwszy krok do bezpiecznego jej poznawania. Zapraszamy do obejrzenia filmu, a dla ciekawskich przypominamy – na naszej stronie znajdziecie specjalne karty pracy, które pomogą Wam utrwalić wiedzę. Nie zapomnijcie o subskrypcji kanału Naukowa Karuzela, aby nie przegapić kolejnych ciekawostek!
